Trauma en Polyvagaaltheorie

Trauma, Systemisch werk en de Polyvagaaltheorie

Wat is het? De Polyvagaaltheorie, ontwikkeld door Stephen Porges in 1994, beschrijft hoe ons autonome zenuwstelsel reageert op signalen van veiligheid en gevaar. Centraal staat de nervus vagus, een belangrijke zenuw die invloed heeft op onze emoties, sociale interacties en lichamelijke reacties.

Drie toestanden van het zenuwstelsel Volgens deze theorie zijn er drie hoofdreacties:

• Ventrale vagus: staat van rust, verbinding en sociale betrokkenheid.
• Sympathisch systeem: vecht-of-vluchtreactie bij stress of gevaar.
• Dorsale vagus: bevriezingsreactie bij extreme bedreiging, waarbij het lichaam zich afsluit.

Waarom belangrijk? De theorie helpt verklaren waarom mensen bij trauma of stress moeite kunnen hebben met sociale verbinding, emoties reguleren of lichamelijk welzijn behouden. Het benadrukt ook het belang van co-regulatie: veiligheid ervaren via verbinding met anderen.

De Polyvagaaltheorie wordt steeds vaker toegepast in therapie, coaching en lichaamsgerichte interventies om mensen te helpen bij stress, trauma en emotieregulatie. Hier zijn een paar manieren waarop de theorie in de praktijk wordt gebruikt:

Therapie & Vaktherapie

• Therapeuten gebruiken de theorie om cliënten te helpen hun autonome zenuwstelsel beter te begrijpen en te reguleren.
• Door lichaamsgerichte oefeningen zoals ademhaling, beweging en zintuiglijke stimulatie wordt het gevoel van veiligheid versterkt, wat essentieel is voor herstel.
• In vaktherapie (zoals beeldende therapie of muziektherapie) wordt de nadruk gelegd op zintuiglijk ervaren en het versterken van veerkracht via creatieve expressie.

Coaching & Gedragstraining

• Coaches gebruiken de theorie om cliënten te begeleiden bij gedragsverandering en het herkennen van stressreacties.
• De focus ligt op het activeren van het ventrale vagale systeem, dat sociale betrokkenheid en rust bevordert.
• Praktische technieken zoals co-regulatie (veiligheid via verbinding met anderen), lichaamsbewustzijn en emotionele afstemming worden ingezet om duurzame verandering te ondersteunen.

Deze 12 daagse cursus op HBO miveau is geacrediteerd door GRO en kan worden meegenomen als bijscholing.

Er is geen vooropleiding noodzakelijk, echter wel HBO denk- en werkniveau!